Trong bối cảnh dịch bệnh từng khiến nhiều doanh nghiệp lao đao, một bộ phận không nhỏ không chỉ sống sót mà còn tìm ra hướng đi mới để phát triển. Dưới đây là 5 công thức thực tế giúp các doanh nghiệp nhỏ chuyển mình mạnh mẽ.
Công Thức 1: Bắt Buộc Phải Có “Cửa Hàng Trên Mây”
Đại dịch đã thay đổi vĩnh viễn thói quen mua sắm. Theo một khảo sát toàn cầu, gần 15% doanh nghiệp duy trì được hoạt động và 10% thậm chí tăng trưởng nhờ chuyển hướng sang thương mại điện tử và số hóa.
Điều này không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu sống còn. Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI, nhấn mạnh: “Doanh nghiệp chậm chân trong chuyển đổi số sẽ thất bại“. Hãy bắt đầu từ những bước thiết thực:
-
Mở kênh bán hàng trực tuyến: Sử dụng các sàn thương mại điện tử (TMĐT) B2B toàn cầu như Alibaba.com để tiếp cận khách hàng quốc tế.
-
Xây dựng website và mạng xã hội chuyên nghiệp: Đây là bộ mặt và cũng là “cửa hàng 24/7” của bạn.
-
Sử dụng các công cụ giao tiếp số: Như công cụ dịch thuật tự động để phá bỏ rào cản ngôn ngữ khi giao dịch với đối tác nước ngoài.
Case study thành công: Bà Nguyễn Thị Dung (Hộ kinh doanh Phạm Bá Tiến) chia sẻ: “Alibaba.com đã hỗ trợ chúng tôi bắt đầu xuất khẩu… doanh thu đã tăng lên gấp gần 4 lần“.
Công Thức 2: Linh Hoạt “Xoay Trục” Sản Phẩm & Mô Hình
Khủng hoảng luôn ẩn chứa cơ hội. Nhiều doanh nghiệp đã thành công nhờ khả năng “pivot” (xoay trục) nhanh chóng. Họ không bám lấy mô hình cũ, mà dũng cảm thay đổi để đáp ứng nhu cầu mới.
-
Lắng nghe khách hàng: Tìm hiểu sâu sắc những vấn đề (“pain points”) và nhu cầu mới của họ trong bối cảnh mới.
-
Tận dụng năng lực cốt lõi để đổi mới: Một công ty Áo sản xuất thiết bị tự động đã dùng kỹ năng IT để tạo ra hệ thống kiểm soát khoảng cách an toàn phòng dịch, mở ra thị trường mới.
-
Thử nghiệm mô hình kinh doanh mới: Từ bán buôn sang bán lẻ trực tuyến, từ dịch vụ tại chỗ sang dịch vụ từ xa (remote).
Công Thức 3: Quản Trị Tài Chính & Dòng Tiền “Siết Chặt”
Áp lực tài chính là thách thức lớn nhất. Để tồn tại, doanh nghiệp cần một kế hoạch quản trị tài chính chặt chẽ hơn bao giờ hết.
-
Kiểm soát chi phí chặt chẽ: Cắt giảm các khoản không thiết yếu, nhưng cần thận trọng. Các nghiên cứu chỉ ra rằng cắt giảm R&D và marketing quá mức có thể làm suy yếu khả năng phục hồi sau khủng hoảng.
-
Tìm kiếm hỗ trợ: Chủ động tìm hiểu và tận dụng các gói hỗ trợ từ chính phủ, ngân hàng, hoặc các tổ chức địa phương.
-
Ưu tiên cho tính hiệu quả: Mọi khoản đầu tư, dù nhỏ, cũng cần được đo lường rõ ràng về hiệu quả.
Công Thức 4: Sức Mạnh Của Những “Thắng Lợi Nhỏ”
Trong một cuộc khủng hoảng kéo dài, việc đặt ra những mục tiêu quá lớn có thể gây nản lòng. Thay vào đó, triết lý “lấy nhỏ thắng lớn” lại tỏ ra hiệu quả.
-
Chia nhỏ mục tiêu: Phân tách các dự án phức tạp thành những phần việc nhỏ có thể hoàn thành trong 1-2 tuần. Điều này giúp đội ngũ cảm thấy có thành tựu, duy trì động lực và sáng tạo.
-
Tập trung vào từng bước cải tiến: Một cải tiến nhỏ trong quy trình, một phản hồi tích cực từ khách hàng… đều là những “thắng lợi nhỏ” tạo đà cho sự phục hồi bền vững.
-
Xây dựng văn hóa học hỏi: Khuyến khích tinh thần chấp nhận rủi ro có tính toán và học hỏi từ những thử nghiệm nhỏ.
Công Thức 5: Kết Hợp Nhuần Nhuyễn “Chất Xám” Số Và “Cơ Bắp” Thực
Thành công bền vững không đến từ việc đổ tiền vào công nghệ một cách mù quáng. Theo nghiên cứu từ Đại học Stanford, các công ty hàng đầu là những nơi kết hợp nhuần nhuyễn giữa năng lực số (chất xám) và năng lực vật lý (cơ bắp).
-
Chất xám số (Brainy): Sử dụng dữ liệu và AI để phân tích khách hàng, tối ưu hóa vận hành, cá nhân hóa dịch vụ.
-
Cơ bắp thực (Brawny): Đảm bảo hậu cần (logistics) tin cậy, chuỗi cung ứng linh hoạt, dịch vụ khách hàng tận tâm và chất lượng sản phẩm vượt trội.
Công ty thành công là công ty biết dung hòa cả hai: dùng “chất xám” số để tối ưu hóa “cơ bắp” thực, tạo ra trải nghiệm khách hàng hoàn hảo cả trên mạng lẫn ngoài đời thực
Lời Kết
Cuộc khủng hoảng có thể là phép thử khắc nghiệt, nhưng cũng là cơ hội để các doanh nghiệp nhỏ trở nên linh hoạt, sáng tạo và kiên cường hơn. Năm công thức trên đúc kết từ những bài học thực tế của chính các doanh nghiệp đi trước. Hành trình phía trước vẫn còn nhiều thử thách, nhưng với tinh thần sẵn sàng thay đổi và hành động thực tế, doanh nghiệp nhỏ hoàn toàn có thể không chỉ “sống sót” mà còn “chiến thắng” để phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên số.
